Σουμάδα - σπιτικό αναψυκτικό με αμύγδαλα

Ενθουσιάστηκα μαζί της! Σουμάδα, η ξεχασμένη. Είχα δοκιμάσει στα παιδικά μου χρόνια σε μια γιορτή της οικογένειας.

Ενήλικη, την αναζήτησα στην Άνδρο, σε συσκευασία εμπορίου. Λευκή στο χρώμα, σχετικά καλή στη γεύση. Την ξανααγόρασα στην Κρήτη, του εμπορίου. Χλωμή στο χρώμα, σαν λεμονάδας, με τεχνητή μυρωδιά πικραμυγδάλου. Κράτησα κακή γευστική ανάμνηση.

Θα πήγαινα στο 1ο Συμπόσιο ελληνικής γαστρονομίας, που έγινε στα Καράνου Κρήτης, 16&17 Ιουλίου με τα Greek foodblogs για να καλύψουμε την εκδήλωση. Σκέφτηκα να φέρω προσφορά στο συμπόσιο σουμάδα, σαν εκπροσώπηση του Νομού Λασιθίου -μεγάλωσα στην Ιεράπετρα-, όπου ανθούσαν οι αμυγδαλιές στο Μεραμπέλο και το άρωμα του πικραμύγδαλου έχει κυριαρχήσει ακόμα και στη γέμιση των μεραμπελιώτικων καλιτσουνιών.

Η σουμάδα γίνεται με τον χυμό των γλυκών αμυγδάλων -μαζί με μερικά πικρά, για να πάρει το χαρακτηριστικό άρωμα- ο οποίος ενώνεται με ένα σιρόπι ζάχαρης. Γίνεται ένα υπόλευκο σιρόπι, σαν γάλα, το οποίο μοσχοβολά αμύγδαλο! Σερβίρεται πολύ παγωμένο, είναι μοναδική η γεύση του και είναι πολύ τονωτικό.

Παραδοσιακά, ήταν το κέρασμα των καλεσμένων σε αρραβώνες και σε γάμους. Εκτός από τον προφανή λόγο του "λευκού χρώματος" έχω βάσιμες υποψίες ότι είχε επιλεχθεί, γιατί το γάλα των αμυγδάλων είναι πολύ θρεπτικό και δίνει δύναμη για τις έντονες ετοιμασίες, την κούραση και το άγχος τέτοιων γεγονότων.

Το κάλιο βοηθά στην διατήρηση της φυσιολογικής πίεσης του αίματος, το μαγνήσιο βοηθά στην διάσπαση των τροφών που καταναλώνουμε σε ενέργεια και βοηθά να αποφύγουμε τις κράμπες, η βιταμίνη Ε είναι αντιοξειδωτικό και καταστρέφει τις ελεύθερες ρίζες που δημιουργεί το στρες, το σελήνιο βοηθά την λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος και τον μεταβολισμό του θυρεοειδή. Σουμάδα, λοιπόν, η τονωτική, για όσες εκδηλώσεις απαιτούν ενέργεια!

Αν έχετε γάμο, αρραβώνες, γεννητούρια και βαπτίσεις στην οικογένεια, να είστε εσείς αυτή που θα σκεφτεί να φέρει κέρασμα σπιτική σουμάδα και να ξαναφέρει στην σημερινή πραγματικότητα μια ξεχασμένη παράδοση.

Κέρασα με τα χέρια μου τους καλεσμένους του συνεδρίου. Πολύ λίγοι ήξεραν τη γεύση της. Οι περισσότεροι με ρώταγαν αν έχει μέσα γάλα. Άρεσε πολύ. Μερικά παιδάκια ζήτησαν κι άλλο ποτήρι. Η συνταγή που σας δίνω βγάζει 2 λίτρα σουμάδας, η οποία αραιώνεται σε αναλογία 1:5, δηλαδή βγάζει 10 λίτρα αναψυκτικού.

Λέω αναψυκτικού, γιατί έχω μάθει να την πίνω πολύ παγωμένη. Όμως, όσοι Κρητικοί την ήξεραν, μου είπαν πως την έπιναν το χειμώνα ζεστή. Δηλαδή, την αραίωναν με ζεστό νερό και την έπιναν σαν ρόφημα. Μμμμ!!! αυτό με έκανε να σκεφτώ πως η σουμάδα είναι ένα φυτικό ζαχαρούχο γάλα με άρωμα αμυγδάλου.

Τη ψίχα των αμυγδάλων, φυσικά, δεν την πετάμε. Παρότι στις συνταγές σουμάδας που διάβασα, κανείς δεν ανέφερε τι να κάνουμε με μισό κιλό ψίχα ασπρισμένων αμυγδάλων, εγω έφτιαξα ένα είδος καλιτσούνι με γέμιση αμυγδαλωτού, τα τηνιακά ψαράκια και τα πήγα κέρασμα στο συνέδριο και στην καλοκαιρινή συνάντηση των GGD. Χρησιμοποίησα τη μισή ποσότητα. Την υπόλοιπη την έβαλα στην κατάψυξη. Μπορεί να γίνει αμυγδαλωτά, να μπεί σε μπισκότα και κέϊκ, ακόμα και σε μπακλαβά.

Αυτό το σιρόπι είναι μακράς συντήρησης και διατηρείται στο ψυγείο, όπως η σπιτική λεμονάδα, η βυσιννάδα και η φραουλάδα. Αν θέλετε να γίνει σύντομης κατανάλωσης 2-3 ημερών, πάρτε μόνο τον χυμό από τα αμύγδαλα και μην τον ενώσετε με το σιρόπι ζάχαρης. Γλυκάνετέ τον, ανάλογα τη γεύση σας, με μέλι και προσφέρετέ τον παγωμένο. Σύντομης κατανάλωσης είναι και η ροζ λεμονάδα με σιρόπι λεβάντας.

Υλικά:

• 600γρ αμύγδαλα
• 50 πικραμύγδαλα ή κουκούτσια από βερύκοκκα
• 2 λίτρα νερό
• 1 κιλό ζάχαρη

Εκτέλεση:

Βάλτε τα αμύγδαλα να φουσκώσουν μια νύχτα καλά σκεπασμένα με νερό. Την επομένη, βουτήξτε τα σε νερό που βράζει για 1-2 λεπτά. Βεβαιωθείτε πως το φλούδι βγαίνει εύκολα και αποσύρετε από τη φωτιά. Βγάλτε τα με τρυπητή κουτάλα σε μπολ και ξεφλουδίστε τα. Αν κάποια σας δυσκολεύουν ξαναρίξτε τα στο ζεστό νερό.

Τις φλούδες μαζέψτε τις, απλώστε σε ταψάκι και αφήστε 2 μέρες να στεγνώσουν εντελώς. Αλέστε τις στο blender και χρησιμοποιείστε τις για peeling προσώπου ή σώματος.

Τα ασπρισμένα αμύγδαλα αλέστε σε μεγάλο και δυνατό, blender με το 1,5λίτρο νερό, ως εξής: βάλτε τα αμύγδαλα και νερό τόσο όσο να τα σκεπάσει. Ξεκινήστε να αλέθετε σε μέτρια-δυνατή ταχύτητα για 2λεπτά και μετά προσθέστε νερό από το άνοιγμα του καπακιού, όπως κάνουμε στη μαγιονέζα με το λάδι. Θέλετε να αλεστεί όσο πιο ψιλό γίνεται το αμύγδαλο.

Βάζουμε το σουρωτήρι μέσα σε μεγάλο μπολ, το στρώνουμε με λεπτό βαμβακερό πανί, αδειάζουμε τον πολτό αμυγδάλου. Σηκώνουμε τις τέσσερεις άκρες του πανιού και στρίβουμε για να βοηθήσουμε να βγάλει όσο περισσότερο γάλα γίνεται. Μαλάξτε όπως μπορείτε την αμυγδαλόμπαλα μέχρι να μείνει ψιχουλιαστό μέσα το αμύγδαλο. Θα εκπλαγείτε από το γάλα που θα έχετε μαζέψει, μέσα στο μπολ!

Βάλτε την ψίχα αμυγδάλου στο ψυγείο για άλλη χρήση και συνεχίστε να φτιάξετε το σιρόπι ζάχαρης.

Σε κατσαρόλα βάλτε 1 κιλό ζάχαρη με 1/2 λίτρο νερό να βράσει. Όταν το σιρόπι είναι διαυγές, προσθέστε το γάλα των αμυγδάλων και φέρτε σε βρασμό. Προσέξτε, γιατί φουσκώνει ξαφνικά και κινδυνεύετε να ξεχειλίσει από την κατσαρόλα. Ανακατέψτε καλά και όταν έχει φουσκώσει, βγάλτε το από τη φωτιά, αφήστε το να ηρεμήσει λίγο και ξαφρίστε το. Θα βγάλετε ένα-ενάμιση κρασοπότηρο αφρό. Ο αφρός, αν μείνει, δεν δίνει καλή συνοχή στο ρόφημα, όταν αυτό αραιωθεί με νερό.

Γεμίστε αποστειρωμένες μπουκάλες (πλύντε καλά και βάλτε σε φούρνο 100 βαθμών για 15λεπτά) με το σιρόπι αμυγδάλου, αφήστε να κρυώσουν ανοικτές -χωρίς το βιδωτό καπάκι- πάνω στον πάγκο. Όταν κρυώσει καπακώνετε και φυλάτε στο ψυγείο.

Αν θέλετε να χρησιμοποιήσετε φελλούς για καπάκι, μπορείτε να τους αποστειρώσετε κι αυτούς στο φούρνο, με τα μπουκάλια (αφού τους έχετε πλύνει). Ο φελλός όταν ζεσταθεί μαλακώνει και αυτός, φαντάζομαι, είναι ο τρόπος με τον οποίο καταφέρνουν να χωρέσουν μεγαλύτερης διάμετρο φελλό στο στόμιο των μπουκαλιών της σαμπάνιας.

Δεν το έχω δοκιμάσει, αλλά πιστεύω πως αν όλα είναι ζεστά όταν συσκευαστούν και κλειστούν (μπουκάλα, σουμάδα, φελλός), θα μπορούσε να διατηρηθεί εκτός ψυγείου σε σκοτεινό και δροσερό μέρος για 6μήνες πριν ανοιχθεί. Όταν ανοιχτεί διατηρείται στο ψυγείο.