Φανουρόπιτα - η γλυκιά πίτα των προσδοκιών

Όταν αναζητούμε κάτι που χάσαμε ή κάτι που δεν έχουμε ακόμα, οι Έλληνες συνηθίζουμε να τάζουμε μια πίτα στον Άγιο Φανούριο για να μας βοηθήσει να το βρούμε. Η γιορτή του είναι στις 27 Αυγούστου, όμως φανουρόπιτα μπορούμε να φτιάχνουμε όποτε νοιώθουμε την ανάγκη να ζητήσουμε βοήθεια, οποιαδήποτε στιγμή του χρόνου.

Οι παραλλαγές της πίτας στηρίζονται στις αναλογίες των υλικών. Περισσότερα υγρά, περισσότερο μοιάζει με κέικ (φουσκωτή και μαλακή). Λιγότερα υγρά, περισσότερο μοιάζει με μπισκότο (πιο χαμηλή και πιο τριφτή). Η συνταγή που σας δίνω ανήκει στη δεύτερη ομάδα.

Το μυστικό, όμως, για να κάνετε φανουρόπιτα που δεν θα σας κάτσει βαριά στο στομάχι, βρίσκεται στην εκτέλεση και όχι στα υλικά. Κτυπήστε καλά στο μίξερ το λάδι, τη ζάχαρη και το χυμό πορτοκαλιού μα σταματήστε εκεί το χτύπημα. Το αλεύρι πρέπει να το προσθέσετε στο τέλος ανακατεύοντας ελάχιστα με μια ξύλινη κουτάλα όσο χρειάζεται να ενωθεί το μίγμα.

Αν συνεχίσετε το χτύπημα στο μίξερ, τα υγρά υλικά και το χτύπημα αναπτύσσουν στο αλεύρι τους δεσμούς της γλουτένης και μέσα στο μίγμα δημιουργούνται "λαστιχένιες" ενώσεις, εξαιρετικά δύσπεπτες. Το ανακάλυψα όταν, φτιάχνοντας φανουρόπιτα για μια φίλη, κτύπησα το μίγμα στο "σούπερ" μίξερ μου για να γίνει μια "σούπερ" πίτα. Πολύ ευγενικά μου είπε ότι της έπεσε βαρειά στο στομάχι και μετά έψαξα και βρήκα το λάθος.

Η πίτα που φτιάχνω πλέον είναι τριφτή, τραγανή και πολύ ελαφριά στην πέψη. Αν την αφήσετε ξεσκέπαστη να στεγνώσει κάνει καταπληκτικά νηστίσιμα παξιμάδια.

Υλικά:

• 2/3 κούπας ελαιόλαδο (160ml)
• 2/3 κούπας ζάχαρη  (150gr)
• Ξύσμα 1 πορτοκαλιού
• 1 κούπα χυμό πορτοκαλιού (ενισχυμένο με λίγο κονιάκ ή ρούμι)  (240ml)
• 1 κουτάλι γλυκού κοφτή σόδα
• 1 κουταλιά σούπας κοφτή κανέλα
• λιγότερο από 1 κούπα σταφίδες (ξανθές και/ή μαύρες)  (100γρ)
• 1 κούπα καρύδια χοντροκομμένα (ή αμύγδαλα ή cashews) (120gr)
• 2 κούπες αλεύρι μαλακό (240gr) & 2 κουταλιές γλυκού κοφτές μπέκιν πάουντερ

Εκτέλεση:

Χτυπάμε στο μίξερ ή στο χέρι, το λάδι, την κανέλα και τη ζάχαρη. Διαλύουμε τη σόδα στο χυμό πορτοκαλιού και προσθέτουμε στο μίγμα, μαζί με το ξύσμα του πορτοκαλιού. Σταματάμε το χτύπημα στο μίξερ και ανακατεύουμε με ξύλινη κουτάλα.

Προσθέτουμε το αλεύρι -κοσκινισμένο με το μπέκιν, ανακατεύοντας ελάχιστα όσο να ενωθούν τα υλικά, χωρίς σβόλους. Προσθέτουμε τα καρύδια, ανακατεύουμε απαλά. Προσθέτουμε και τις σταφίδες αλευρωμένες (με μια πρέζα από το αλεύρι που έχουμε μετρήσει).

Αλείφουμε με λάδι ένα ταψάκι διαμέτρου 26 εκ, πασπαλίζουμε με αλεύρι, τινάζουμε καλά και ρίχνουμε μέσα το μίγμα.

Ψήνουμε στους 175 βαθμούς Κελσίου για 45 λεπτά περίπου. Ελέγχουμε αν ψήθηκε βυθίζοντας μια οδοντογλυφίδα. Αν βγεί καθαρή είναι έτοιμο. Βγάζουμε από το φούρνο, αφήνουμε να σταθεί μέχρι να μισοκρυώσει και αναποδογυρίζουμε την πίτα σε σχάρα (στρωμένη με λαδόκολλα για να μην μείνουν τα αποτυπώματά της πάνω στο γλυκό). Όταν κρυώσει εντελώς την αναποδογυρίζουμε ξανά σε πιατέλα σερβιρίσματος.

Αν ανησυχούμε μήπως κολλήσει στο ταψί, λαδώστε και στρώστε τον πάτο με αντικολλητικό χαρτί. Θα το αφαιρέσετε όταν την αναποδογυρίσετε στη σχάρα.

Πασπαλίζουμε με ζάχαρη άχνη.

Δοκιμή: Διαλύουμε τη σόδα στο χυμό πορτοκαλιού ή όχι;

Έκανα δύο πίτες με τα ίδια υλικά και δοκίμασα διαφορετική ενσωμάτωση της σόδας στην εκτέλεση.

Στην πρώτη, διέλυσα τη σόδα μέσα στο χυμό πορτοκαλιού, άφρισε και έκανε πιο ελαφρύ το μίγμα του λαδιού.

Στην δεύτερη, πρόσθεσα το χυμό στο λάδι και τη σόδα μαζί με το baking, στο αλεύρι. Το μίγμα δεν φούσκωσε με δραματικό τρόπο αλλά σιγά σιγά ανέβαιναν φουσκαλίτσες στην επιφάνεια.

Μετά το ψήσιμο: Η πρώτη φούσκωσε λιγότερο από τη δεύτερη και ήταν λιγότερο τριφτή. Νομίζω πως προτιμώ την πρώτη εκτέλεση.