HOME > Συνταγές > Φαγητά > Πίτες > Πίτα με ξερά τσουκνίδια
Πίτα με ξερά τσουκνίδια

Πίτα με ξερά τσουκνίδια

5.0 from 1 vote

Η πίτα με ξερά τσουκνίδια με άφησε άφωνη. Στη δική μου διαδρομή δεν είχε ξανά παρουσιαστεί μπροστά μου μια πίτα τόσο εντυπωσιακά δραματική σε χρώμα και όψη. Καταπράσινος χυλός από ξερά τσουκνίδια κλείνεται ανάμεσα σε φύλλα ζύμης. Μόλις σερβιριστεί ροδοψημένη στο τραπέζι, κόβεται σε φιλιά (κομμάτια), ανοίγουν το πάνω φύλλο και βουτούν κομμάτι από τον κόθρο μέσα στη γέμιση! Με το κουτάλι παίρνουν ξινόγαλο ή γιαούρτι από τη μισούρα στη μέση.

Πίτα με ξερά τσουκνίδια και ξινόγαλο
Πίτα με ξερά τσουκνίδια και ξινόγαλο

Η πολιτιστική κληρονομιά των ανθρώπων

Δεν ξέρω τι από όλα άγγιζε τη ψυχή μου, όσο η ζεστή πίτα άχνιζε πάνω στο τραπέζι και το μυαλό μου προσπαθούσε να συλλάβει τη στιγμή που βίωνα. Ένας άνθρωπος χωρίς συνειδητότητα, θα εστίαζε μόνο στην προτίμησή του: μ’αρέσει ή όχι.

Σ’ εμένα, μέχρι να φτάσω να απαντήσω στο ερώτημα, είχαν πάρει σειρά σκέψεις που μου χαμογελούσαν ντροπαλά όσο τις εκθείαζα. Από που ήρθες εσύ; ποιό μυαλό σε δημιούργησε; πως γίνεται να φυλάκισαν σε τραγανό φύλλο τόσο υγρή γέμιση; Ποιός σκέφτηκε να αλλάζει συνεχώς τη μορφή της ύλης; Δεν είναι μόνο η ανάγκη επιβίωσης που ορίζει τα δημιουργήματα του φαγητού. Είναι η φυσική λαχτάρα του δημιουργού-ανθρώπου να δημιουργήσει, να γεννήσει, να προσφέρει, να μοιρασθεί, να αγαπήσει, να αναστήσει. Θα διασώσει την τσουκνίδα μεταλλάσοντάς την σε ξερή και θα την αναγεννήσει βράζοντάς την σε νερό. Μια λαχτάρα σ΄όλη τη ζωή να διαχειριστεί τη ζωή και το θάνατο.

Πίτα με φρέσκες τσουκνίδες σε όλες τις παραλλαγές, με φύλλο ή μπλατσάρα, κάνουν σ’όλες τις χώρες των Βαλκανίων και στην Τουρκία. Όσο κι αν έψαξα αυτή την παραλλαγή των γυναικών της Αγίας Παρασκευής στην Ήπειρο, με ξερά τσουκνίδια σε χυλό, δεν την βρήκα ανεβασμένη στο ιντερνετ. Ας είναι μια καταγραφή γνώσης για περισσότερες ανθρώπινες δημιουργίες. Σας ευχαριστώ, Ελένη Καραγιάννη και Γιούλα Ευθυμίου που την παραδώσατε!

Ξερά τσουκνίδια σε πάνινη σακούλα

Τα ξερά τσουκνίδια

Κάθε Ιούνιο είναι η εποχή να μαζέψουν τις τσουκνίδες που έχουν αποθηκεύσει πλούτο θρεπτικών στοιχείων από το χώμα και το περιβάλλον που μεγαλώνουν.

Οι κάτοικοι της Αγίας Παρασκευής ανεβαίνουν στο Σμόλιγκα στα 2.200μ γι’ αυτό τον σκοπό. Τις απλώνουν στη σκιά σε σεντόνια, σε μέρος που αερίζεται και όταν στεγνώσουν τις αποθηκεύουν σε πάνινες σακούλες.

Όταν θέλουν να τις χρησιμοποιήσουν τρίβουν την ποσότητα που χρειάζονται για να κάνουν τσάϊ ή χυλό.

Τσουκνιδοπάπαρα για πρωϊνό

Ο χυλός που φτιάχνουν για τη πίτα σερβίρεται και σκέτος, σαν σούπα. Συνηθίζουν να τον τρώνε για πρωϊνό, ρίχνοντας μέσα κομμάτια προζυμένιου ψωμιού να μουσκέψουν. Εξ’ου και ο τίτλος του πιάτου. Τα διάφορα πιάτα με παπάρα ψωμιού ήταν άμεσης ανάγκης πιάτα γιατί το ψωμί ήταν φρέσκο μόνο στην πρώτη εβδομάδα. Μετά έπρεπε να εφεύρουν τρόπους να το καταναλώνουν. Έτσι προέκυψε η συνήθεια να ψήνουν τις φέτες ψωμιού στο τζάκι και να τις σερβίρουν με λάδι και ρίγανη. Ή να το μουσκεύουν και να κάνουν Λαδοπάπαρα ή Κρασοπάπαρα. Εναλλακτικό πρωϊνό ήταν η σούπα τραχανά.

Αυτό που δεν κατανοούμε εμείς που αγοράζουμε ψωμί κάθε μέρα στο φούρνο, είναι πως όταν άναβε ο φούρνος στο χωριό έκαιγε ξύλα που τα μάζευες με τα χέρια και τα κουβαλούσες μόνος σου. Εψηνες όσα καρβέλια χώραγε, συνήθως 10-13. Όταν τελείωναν όλα, μόνο τότε επαναλαμβανόταν η διαδικασία.
Γι’ αυτό τα μαγειρευτά φαγητά έχουν ζουμί ή σάλτσα για να μπορέσουν να μουσκέψουν το ξερό ψωμί και να το καταναλώσουν. Στην Αγία Παρασκευή δεν μαγείρευαν ρύζι, πατάτες και μακαρόνια για να συνοδέψουν το φαγητό. Το Στιφάδο με μαύρη σταφίδα το έτρωγαν με ψωμί. Όπως και τους Ξινούς κεφτέδες και όλα τα φαγητά που μαγείρευαν με την τεχνική του Ξινού.

Πίτα με ξερά τσουκνίδια

Recipe by Ελένη Καραγιάννη
5.0 from 1 vote
Course: ΠίτεςCuisine: ΉπειροςDifficulty: Μέτρια
Servings

8

servings
Prep time

1

hour 
Cooking time

40

minutes
Total time

1

hour 

40

minutes

Η πίτα με ξερά τσουκνίδια είναι πίτα με υγρό χυλό μέσα σε φύλλα με κόθρο. Τρώγεται παρέα με ξινόγαλο ή γιαούρτι.

Cook Mode

Keep the screen of your device on

Υλικά

  • Για τη γέμιση
  • 2,5 λίτρα νερό

  • 1/4 κούπας ελαιόλαδο

  • 1 κουταλιά γλυκού αλάτι

  • 1 μέτριο πράσο

  • 2 σκελίδες σκόρδο

  • 5 κούπες ξερά τσουκνίδια

  • 1/2 κούπα αλεύρι

  • Για τη ζύμη
  • 600 γρ αλεύρι

  • 2 κουταλιά σούπας ελαιόλαδο

  • 2 κουταλιά σούπας καλαμποκέλαιο

  • 1 κουταλιά σούπας ξύδι

  • 300 ml νερό (περίπου)

  • 1 κουταλιά γλυκού αλάτι

  • Για το στήσιμο, ταψί 42 εκ
  • καλαμποκέλαιο στο ταψί

  • ελαιόλαδο στα φύλλα

Μέθοδος

  • Φτιάχνουμε τη ζύμη
    Βάζουμε το αλεύρι σε λεκάνη, ανοίγουμε ένα λακουβάκι, ρίχνουμε τα λάδια, ξύδι, αλάτι και το περισσότερο από το νερό. Ζυμώνουμε καλά να πάρουμε ομοιογενή ζύμη και μαλακή, χωρίς να κολλά στα χέρια, προσθέτοντας όσο από το νερό χρειάζεται το αλεύρι. Σκεπάζουμε με πετσέτα και αφήνουμε να σταθεί για μισή ώρα.
  • Φτιάχνουμε τη γέμιση
    Σε κατσαρόλα βάζουμε το νερό να βράσει. Προσθέτουμε ψιλοκομμένο το σκόρδο και το πράσο, το λάδι και το αλάτι. Σε μπολ ανακατεύουμε την ξερή τσουκνίδα με το αλεύρι. Τα προσθέτουμε στην κατσαρόλα, λίγο λίγο, ανακατεύοντας με σύρμα. Δοκιμάστε λίγο για να αποκτήσετε εμπειρία, πόσο άγρια είναι η ξερή τσουκνίδα στο ξεκίνημα, σε πνίγει στο λαιμό.
    Θα συνεχίσουμε να βράζουμε το χυλό μέχρι να πάρει υγρασία, να μαλακώσει και να δέσει σαν κρέμα. Δοκιμάστε να δείτε αν έγινε τρυφερή κι αν θέλει άλλο αλάτι. Αφήστε την εκτός φωτιάς να κρυώσει.
  • Ανοίγουμε τα φύλλα
    Βάζουμε καλαμποκέλαιο στο ταψί και το αλείφουμε παντού.
    Χωρίζουμε τη ζύμη σε 6 κομμάτια, τα 3 πιο μεγάλα από τα άλλα 3.
    Κάνουμε “μελάκια”, δηλαλή ενωμένα, τα μεγάλα 3 κομμάτια για το κάτω φύλλο: ανοίγουμε σε μικρό δίσκο, αλείφουμε με λάδι, βάζουμε το ένα πάνω στο άλλο με την πάνω επιφάνεια στεγνή. Το ανοίγουμε σε διάμετρο μεγαλύτερη του ταψιού για να κάνουμε κόθρο με αυτό το φύλλο.
    Τυλίγουμε το φύλλο στη βέργα και το απλώνουμε στρωτό στο ταψί, αφήνοντας τις άκρες να κρέμονται εκτός ταψιού.
    Ανοίγουμε ένα ακόμα φύλλο και το απλώνουμε “χορευτό” μέσα στο ταψί.
    Κάνουμε μελάκια τα άλλα δύο φύλλα (με λάδι ανάμεσα) και τα απλώνουμε σε ένα φύλλο λίγο μεγαλύτερο από το ταψί.
  • Στήνουμε – Ψήνουμε
    Αδειάζουμε τη γέμιση στο ταψί σε μια στρώση. Απλώνουμε το πάνω φύλλο χορευτό να την σκεπάσει. Στρίβουμε το κάτω φύλλο σε κόθρο. Τρυπάμε την επιφάνεια με πηρούνι για να φεύγει ο ατμός στο ψήσιμο. Ψήνουμε στους 200 βαθμούς, στην πρώτη σχάρα από κάτω για 40-45 λεπτά μέχρι να ροδίσει.
  • Σερβίρουμε
    Αν την φάμε ζεστή η γέμιση είναι μαλακιά σαν κρέμα. Δεν μπορούμε να σηκώσουμε το κομμάτι στα χέρια μας. Όταν κρυώσει πιάνεται εύκολα και είναι σαν πίτα με κρέμα τσουκνίδας.

    Ο παραδοσιακός τρόπος σερβιρίσματος στην Αγία Παρασκευή Κεράσοβο είναι να την φέρνουν ζεστή στο τραπέζι. Κόβουν ένα στρογγυλό κομμάτι στο κέντρο. Ακουμπούν τη μισούρα-το μπολ με το ξινόγαλο ή γιαούρτι στο κέντρο του ταψιού και δίνουν κουτάλια στους συνδαιτημόνες.
    Κόβουν την πίτα σε κομμάτια. Σηκώνουν το πάνω φύλλο να αποκαλύψουν την κρεμώδη γέμιση. Βουτούν τον κόθαρο, σαν ψωμί, στη γέμιση και μετά βουτούν ψωμί προζυμένιο. Όταν μπορέσουν να σηκώσουν το φύλλο, τότε παίρνουν στα χέρια τους το κομμάτι και το τρώνε.

Η γαστρονομία είναι πολιτιστική κληρονομιά

Tag @tastefull.gr on Instagram and hashtag it #γαστρονομία

Σας αρέσει αυτή η συνταγή; Μοιραστείτε την!

Follow @tastefullgr on Pinterest

Αναζητούμε και καταγράφουμε τη γεύση του Τόπου

Follow TasteFULL.gr on Facebook

Leave a Comment

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

*