Αυτή η συνταγή είναι βασική και επιδέχεται πολλές παραλλαγές γεύσης. Η λογική είναι να μισο-βράσουμε πρώτα τις πατάτες και μετά να τις ψήσουμε στο φούρνο, αλειμμένες με τα αρώματα και τις γεύσεις που θέλουμε. Το πλεονέκτημα είναι ότι μειώνουμε τον τελικό χρόνο ψησίματος και μπορούμε να προετοιμάσουμε το πιάτο σε ενδιάμεσο στάδιο, έως 24 ώρες πριν.
Μισο-βράζουμε σημαίνει πως βάζουμε τις πατάτες, στο σχήμα που θέλουμε -ολόκληρες ή κυδωνάτες ή μακρόστενες- μέσα σε κατσαρόλα με κρύο αλατισμένο νερό, να σιγοβράσουν για 4-10λεπτά, ανάλογα με το μέγεθος. Το μαχαίρι τις τρυπάει αλλά βρίσκει αντίσταση στο κέντρο. Τις βγάζουμε και τις αφήνουμε να κρυώσουν. Όταν κρυώνει η πατάτα, σφίγγει η επιφάνειά της. Έτσι δεν θα απορροφήσει το λάδι/λίπος που θα ρίξουμε και θα κάνει καλύτερη κρούστα στο ψήσιμο.
Θα σας πω όλα τα μυστικά που ξέρω για τις ψητές πατάτες φούρνου.
Η πιο απλή εκδοχή τους είναι να τυλιχτούν μόνο σε λιπαρή ουσία : λάδι ή καθαρό βούτυρο (κλαριφιέ) ή λίπος χήνας ή πάπιας (αν ψήσετε χήνα/πάπια, μην πετάξετε το λίπος της! φυλάξτε το, είναι ό,τι πιο νόστιμο μπορεί να αγγίξει τις πατάτες) και να ψηθούν σε φούρνο 200 βαθμών Κελσίου, μέχρι να ροδίσουν. Αν θέλετε ιδιαίτερα τραγανή επιφάνεια στις πατάτες, δοκιμάστε ένα από τα ακόλουθα κόλπα:
- όσο είναι ακόμα ζεστές, ανακατέψτε τις κουνώντας την κατσαρόλα ή το ταψί (όπου τις έχετε βάλει) ώστε η επιφάνειά τους να “σκάσει”. Έτσι κολλάει πιο εύκολα το λάδι και τα αρωματικά πάνω τους και ξεροψήνονται.
- όσο είναι ακόμα ζεστές, τυλίξτε τις σε σιμιγδάλι ψιλό (1κουταλιά σούπας σε 1 κιλό πατάτες) και κουνήστε καλά. Αν έχετε 2 κιλά πατάτες ρίξτε πρώτα τη μία κουταλιά, κουνήστε καλά και μετά ρίξτε τη δεύτερη και ξανακουνήστε το ταψί σας. Έτσι θα τυλιχτούν σωστά.
Η επόμενη προσθήκη είναι τα μυρωδικά: δεντρολίβανο, θυμάρι, ρίγανη. Διαχέουν το άρωμά τους μέσα στη λιπαρή ουσία. Προτιμώ να χρησιμοποιώ αποξηραμένα (ψιλοτριμμένα), γιατί σε τόσο δυνατή θερμοκρασία τα φρέσκα χάνουν το χρώμα τους. Αντίθετα, προτιμώ να πασπαλίζω τις πατάτες με φρέσκα μυρωδικά όταν βγουν από το φούρνο. Τα φύλλα φρέσκου δενδρολίβανου αρωματίζουν τις πατάτες και διατηρούν το χρώμα τους, δίνοντας φρεσκάδα στο πιάτο.
Οι παραπάνω εκδοχές μας δίνουν πατάτες χωρίς σάλτσα, τραγανές και ξεροψημένες εξωτερικά. Αν προσθέσουμε υγρό στο ψήσιμο, οι πατατούλες θα ρουφήξουν λίγο αλλά επειδή η θερμοκρασία είναι δυνατή και ψήνουμε χωρίς αλουμινόχαρτο, θα δημιουργηθεί δεμένη σάλτσα στο ταψί. Το υγρό μπορεί να είναι ζωμός ή χυμός φρούτων -λεμόνι, πορτοκάλι, μανταρίνι. Τα φρούτα -επειδή έχουν σάκχαρα- βοηθούν να καραμελώσει και να αποκτήσει πιο ωραίο χρώμα η σάλτσα.
Αν θέλετε μαλακές πατάτες με αραιή σχετικά σάλτσα, ρίξτε το υγρό και σκεπάστε με αλουμινόχαρτο το ταψί. Ελέγξτε στο τέλος πόσο χρώμα θέλετε να πάρουν οι πατάτες, ξεσκεπάζοντάς τις.
Ένα άλλο υλικό που προσθέτει γλύκα και διαφάνεια στην πατάτα είναι το μέλι ή το πετιμέζι. Το μέλι μπορεί να μπει με το υγρό του ψησίματος από την αρχή, το πετιμέζι πρέπει να μπει στο τέλος -γιατί κινδυνεύει να καεί από τη μια και σκουραίνει πολύ την πατάτα από την άλλη.
Το τελευταίο αρωματικό που μπαίνει όταν οι πατατούλες βγαίνουν ζεστές από το φούρνο είναι το ξύσμα λεμονιού ή πορτοκαλιού ή μανταρινιού. Οι δικοί μου αγαπημένοι συνδυασμοί είναι λεμόνι και φρέσκια ματζουράνα, πορτοκάλι και πετιμέζι.